Tula aan de gracht

Op 17 augustus 1795 was de slavenopstand op Curaçao. De leider van deze opstand was Tula. Hij wist anderen te overtuigen en te inspireren en werd gedreven door het verlangen naar vrijheid. De verlichtingsidealen van de 18e eeuw, de tijd van nieuwe inzichten op allerlei gebied en de idealen van de Franse revolutie van 1789 zijn van invloed geweest op de bevrijding van Haïtiaanse slaven en de latere opstand op Curaçao. 

In Theater Bellevue vond zaterdag 17 augustus 2014 de jaarlijkse Tula-herdenking plaats, georganiseerd door het NiNsee. Franc Weerwind, voorzitter van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee), sprak lovende woorden over Tula en maakte daarbij een verbinding naar de positie van jongeren op de arbeidsmarkt en de wijze waarop educatie zorgt voor een hoger bewustzijn en wederzijds begrip.

Leerlingen van basisschool Crescendo uit Amsterdam Zuidoost hebben gedichten over Tula gemaakt. Deze bundel met gedichten, “Mijn droom met Tula”, werd aangeboden aan de Amsterdamse wethouder van Onderwijs, Jeugd en Diversiteit, Simone Kukenheim. Aansluitend verzorgde Izaline Calister met haar band en het Dudok Kwartet een prachtig concert.

 

Zie het complete beeldverhaal van Bert Reinders van de Tula herdenking 2014:

https://picasaweb.google.com/101414982404485735764/20140817TulaAanDeGracht06?authuser=0&authkey=Gv1sRgCJaM663R88Kjdg&feat=directlink

Helden

Ondanks de jaarlijkse herdenking en lokale initiatieven verdient Tula meer bekendheid dan hij nu heeft, vinden veel bezoekers van het concert. “Net zoals Nederlanders helden hebben, geldt dat ook voor de Caribische Nederlanders”, zegt Maria Reinders-Karg. “Wij moeten die helden blijven eren, erover praten en ons bewust worden van wat er gebeurd is.” “Tula zou net zo bekend moeten zijn als Anne Frank”, zegt Sanne Jansen, die samen met Maria Reinders-Karg lesmateriaal over het slavernijverleden ontwikkelt.

Het interview van ondermeer MiraKa Educatie  door Jamila Baaziz is te vinden op:

http://caribischnetwerk.ntr.nl/2014/08/17/tula-verdient-meer-bekendheid/

 

Gedichtenwedstrijd basisschool

Tijdens de Nationale Herdenking slavernijverleden 2014 zijn de volgende  twee gedichten voorgedragen door leerlingen van de Flevoparkschool.

Samen zijn we nu hier bij elkaar
Levend en echt, om mensen te herdenken

Aan de hand van de slavernij
Zijn er veel levens vergaan

Vandaar dus 1 minuut stilte
En laten we hopen dat het nooit meer zal gebeuren

Nu in het heden zijn we vrij
En dat moet voor altijd zo zijn

Europa Devkota
11 jaar
Groep 8b (Juf Chahida)
Flevoparkschool

 

 

De slavernij is na al die jaren voorbij
Niet alleen ik ben blij, maar 10 tallen landen en provincies erbij
 
Slaven werden behandeld als dieren
en nu dat voorbij is kunnen we dat vieren
 
Mensen zeggen wel dat er geen slavernij meer is
Maar er zijn nog honderden slaven door de hele wereld
 
We zullen het verleden nooit vergeten
En zullen het heden proberen te verbeteren.

 

Sevda Sari
11 ½ jaar
Groep 8a (Juf Ria)
Flevoparkschool

 

Leerlingen Flevoparkschool lezen gedichten voor bij herdenking afschaffing Nederlands Slavernijverleden

Door een streng cordon beveiligers – gevolg van de komst van het Koningspaar – konden de groepen 6,7 en 8 de openingsceremonie van de herdenking vorig jaar alleen uit de verte volgen. Dit jaar zal de school uit Amsterdam Oost het officiële gedeelte opluisteren met een tweetal gedichten. Het NiNsee wil leerlingen de komende jaren actief gaan betrekken bij de ceremonie. De Flevoparkschool heeft de primeur!

Op verzoek van het NiNsee zette MiraKa één van haar educatieve programma’s – de weg naar de vrijheid – in voor lessen aan groep 8. Hierin werden de leerlingen, ook via beeld- en filmmateriaal, geïnformeerd over het verloop van de slavernij, over de winning van suiker, over slaven èn slavenmeesters. Vanuit deze basisinformatie werd gekeken naar het slavernijmonument in het Amsterdamse Oosterpark. Zo was er voldoende stof tot dichten. Bij dit onderdeel werkte MiraKa samen met de School der Poëzie.

Uit alle gedichten zijn door een commissie van drie – Bestuurslid NiNsee en medewerker van de School der Poëzie en MiraKa Educatie – unaniem twee elfjarige winnaars gekozen.

 

Dit zijn Sevda Sari uit 8a, de klas van juf Ria en Europa Devkota uit 8b, de klas van juf Chahida. Het NiNsee en MiraKa -Educatie danken alle leerlingen voor hun inzet en betrokkenheid. Dank geldt ook de leerkrachten en de School der Poëzie.

 

Wat het NiNsee en MiraKa- Educatie betreft, krijgt de betrokkenheid van leerlingen bij de 1 juli viering een vervolg in de komende jaren. De Flevoparkschool zal de afschaffing van de Nederlandse slavernij jaarlijks blijven herdenken.

„De kleurrijke wereld” van de OBS de Fuik

Als MiraKa op 25 maart 2014 deze ” kleurrijke wereld” in het Oerhollandse Den Ilp betreedt, hebben meester Tim en Jan en de leerlingen van groep 5 t/m 8 er al 3 weken van hard werken opzitten. Het project beoogt de kinderen zich te laten inleven in de geschiedenis van de slavernij, met de driehoekshandel als speerpunt. Daarnaast willen de meesters de kinderen óók de keerzijde van onze rijkdom laten zien. Hen laten beseffen hoe goed ze het hebben.

Ter introductie bezochten de leerlingen de tentoonstelling ’de zwarte bladzijde’ in het Scheepvaartmuseum. Op school werden een aantal thema’s in de breedte uitgewerkt. Een totaalbeleving van hoofd/handen/hart, waarbij een groot scala aan creatieve en ambachtelijke technieken en vaardigheden werd ingezet. Van rap en lied voor de katoenplantage tot een beeld van Tula die de slavenopstand leidde. Van riet uit het Hollandse Waterland bouwden ze een Afrikaanse hut na. Kan het mooier?!

MiraKa kwam deze dag om de kinderen via Hink-Stap-Sprong, een van haar educatieve programma’s, meer over de slavernij in de Nederlandse Koloniën te vertellen en te laten meebeleven. Maria en Jannette starten met het verhaal over hun eigen achtergrond; respectievelijk Surinaams en Nederlands. Analoog daaraan lieten ze de kinderen het bitter van het kwasibitta (een medicinaal kruid) en het zoet van het suikerriet proeven en vertelden het daarbij behorende verhaal van zwart en wit in de slaventijd. Na de pauze ging de verhalenkoffer open, om aan de hand van objecten te ruiken, voelen, proeven en verhalen te vertellen. Ter afsluiting zong de klas een lied dat meester Tim begeleidde op zijn elektrische gitaar. Er werd gedanst en tot slot werd United, een muzikaal rap-filmpje over mensenrechten bekeken.

Met name de jongens waren gefascineerd door capoeira, een mengvorm van dans en vechtsport, die op de plantages in Brazilie ontstond uit Afrikaanse dansen. Mooi dat Ime, één van de leerlingen, zich in pangi (omslagdoek) en anjiesa (hoofddoek) wilde kleden. De diverse vormen van deze hoofddoeken hebben ieder een eigen betekenis als één van de geheime talen van de slavernij en ook de motieven op de omslagdoek vertellen een verhaal. Tijdens een kijkavond voor ouders, familieleden en bekenden is dit prachtige project afgesloten. De kinderen hebben de volwassenen aan de hand van hun beelden verteld wat ze geleerd hebben.

MiraKa zet haar petje af voor de organisatoren van dit project!

Know your Dutch history interview

In 1997 schreef Teun van Dijk het boek “Discourse as Social Interaction and Discourse as Structure and Process “, waarin hij bespreekt op welke wijze rassendiscriminatie wordt benaderd in de Nederlandse samenleving. Na kritische analyse van de aard van de lessen geschiedenis in de klas was één van de conclusies van Teun van Dijk dat “Nederlandse kinderen niet zijn opgeleid om racistisch gedrag te identificeren”.

Maria Hengeveld is afgestudeerd aan de Columbia Universiteit in New York op het thema Human Rights. Ze is geïnteresseerd in de rechten van vrouwen, jeugd en gender in Zuid- Afrika.

Maria Hengeveld schreef onlangs een artikel over de Nederlandse geschiedenis waarin onderwerpen als racisme, rassendiscriminatie, immigratie en slavernij aan de orde komen. Maria Reinders-Karg van MiraKa Educatie is door Maria Hengeveld geïnterviewd.

Klik op onderstaande link om het artikel te lezen.
http://africasacountry.com/know-your-dutch-history/

 

NiNsee Quo vadis?

NiNsee presenteerde tijdens de nieuwjaarsreceptie op zaterdag 22 februari 2014 haar nieuwe bestuur. Het nieuwe bestuur wil zich vooral richten op herdenkingen en educatie in de vorm van een project organisatie. Daarmee is de oorspronkelijke missie, om te streven naar de realisatie van een genuanceerd en realistisch beeld van het Nederlandse slavernijverleden en zijn erfenis, verlaten.

Vanaf de start is MiraKa Educatie bezig Educatie van het slavernijverleden op de kaart te zetten. In 2014 zullen nieuwe stappen ondernomen worden om die missie verder in te kleuren met een zeer ambitieus programma.

Lagos (Portugal), begin transatlantische slavenhandel

Het koningshuis van Portugal heeft een belangrijke rol gespeeld tussen 1400 en 1600. Het toen voornamelijk agrarische Portugal bouwde een wereldrijk op dat reikte van de Maghreb (Noord-Afrika) tot Macau (China) en tot Mato Grosso (Brazilië). Hendrik de Zeevaarder (Portugees: Henrique Navegador)  (1394-1460)  is de initiator van de Portugese expansie. Hij stimuleert vernieuwingen in de scheepsbouw en navigatie en sticht de eerste opleiding tot stuurman in Europa. Het Portugese hof is commercieel ingesteld. Er moeten nieuwe handelsgebieden verkend worden. Daarnaast is de voortzetting van de “heilige oorlog” tegen de islam een belangrijke drijfveer, die door de paus wordt ondersteund.

Arabieren hebben tijdens hun bewind in het zuiden van Portugal de verbouw van rietsuiker geïntroduceerd. De Algarve voldoet qua klimaat aan warm en vochtig en de Arabieren gebruiken slaven voor het werk op de plantages. In Portugal is men, evenals in het zuiden van Spanje, vertrouwd met de aanwezigheid en het gebruik van veelal Afrikaanse slaven.

Vanuit de havenstad Lagos in het zuiden van de Algarve vinden er expedities plaats naar Kaapverdië, Madeira, Sierra Leone en de Canarische eilanden. Deze expedities worden niet door Hendrik zelf uitgevoerd, ondanks zijn bijnaam de zeevaarder.

Naast de aantrekkelijke handelsgoederen en de boeiende verhalen komt ook een ander “product” uit Afrika. In 1442 keert Lancarote de Freitas terug in Lagos met 240 Afrikaanse gevangenen. Deze heidense Afrikanen worden ingezet op de suikerrietplantages in Portugal. Ze worden op de markt in Lagos verkocht aan plantage-eigenaren. De Portugezen leren snel hoe ze met Afrikaanse leveranciers en lokale vorsten moeten onderhandelen. Dat is effectiever dan zelf op Afrikanen te jagen. De goederen die de Portugezen aanbieden, metalen voorwerpen, textiel, kruit, wapens worden als ruilmiddel gebruikt en geaccepteerd. De handelaren keren daarna terug naar Lagos. Volgens historische bronnen is Lagos de eerste `Atlantische`  slavenmarkt in Europa.

Vandaag is de slavenmarkt bekend als een kunstgalerie, die alleen in de zomer is te bezoeken. Het slavenhuis staat er nog en staat op de Erfgoedlijst, waar ook de historische route is te lopen.

 

 

 

Bronnen:
-          Slavernij, Een geschiedenis van Dirk J. Tang
-          Portugese websites

In de luwte van het nieuwe jaar 2014

In de luwte van het nieuwe jaar 2014
werken er op veel plekken in de wereld nog kindslaven;
als soldaat, in de seksindustrie, in de kledingindustrie.
Mensenhandel is nog steeds een gangbare praktijk.

Het herdenkingsjaar 2013 is voorbij.

Het herdenken van de slavernij in onze voormalige koloniën is nog niet voorbij.
Wij hopen dat daardoor lessen uit het verleden geleerd zijn en geleerd worden.
Dat scholen dit verhaal integraal gaan opnemen in het geschiedenisonderwijs.
Om stil te staan bij wat was, om van daaruit stil te staan bij
vormen van slavernij die anno 2014 nog een feit zijn.

Wij zetten alle zeilen bij om ook in 2014 verder te werken
aan de bewustwording van de slavernij vroeger en nù,
middels o.a. lezingen en het (helpen) ontwikkelen van lesprogramma’s.
Het nieuwe jaar gloort, hoop gloort dat vanuit het besef van de slavernij zoals wij die ooit bedreven, gewerkt wordt aan het uitbannen van het misbruiken van mensen ten behoeve van geldelijk gewin. Wij zullen deze mensonwaardige toestanden ook dit jaar aan de kaak stellen.

Blijvende aandacht voor slavernij …

In 2013 werd de afschaffing van de slavernij, 150 jaar geleden, herdacht met tal van evenementen en media-aandacht. MiraKa heeft aan dit jubileumjaar deelgenomen middels educatieve programma’s, historische erfgoedwandelingen en lezingen. Veel leerlingen en andere geïnteresseerden namen via ons kennis van het Nederlands slavernijverleden èn van de moderne slavernij.

We hopen dat de aandacht voor deze historie èn actualiteit niet zal verslappen in het nieuwe jaar, waarin nog wel de nationale herdenking ’200 jaar afschaffing slavenhandel’ in Middelburg plaatsvindt. We hopen vurig dat het Nederlands slavernijverleden het komende jaar solide ingebed zal worden in het geschiedenisonderwijs. MiraKa zet (de ontwikkeling van) haar (educatieve) programma’s voor jong & oud in ieder geval voort in 2014.

Wij wensen iedereen een goed nieuw jaar in vrede, vrijheid en liefdevolle gelijkheid!