Gekaapte brieven bevrijd op het ID College

Op 29 oktober was MiraKa Educatie te gast op het ID College in Woerden. Twee groepen studenten leerden meer over het slavernij erfgoed aan de hand van het nieuwe lesprogramma ‘Gekaapte Brieven Bevrijd.’ Deze historische brieven waren in de 17e en 18e eeuw op weg naar Nederland maar werden gekaapt door Engelse schepen. Deze brieven zijn boven water gekomen in een Engels archief en geven nu een bijzonder kijkje op de persoonlijke levens van verschillende mensen en hun connecties met slavernij in Suriname.

De les begon met een introductie, waarna de studenten als verdieping aan de slag mochten met een aantal objecten uit de educatie koffer van MiraKa Educatie. Zij leerden over de herkomst van de objecten en wie deze gebruikten, maar ook hoe deze objecten vandaag de dag slavernij representeren en erfgoed zijn geworden. Nadat de studenten geïnformeerd waren over de historie en de hedendaagse vormen van slavernij, kwamen de brieven uit de koffer.

De eerste groep gebruikte deze om zelf brieven te schrijven, waarbij ze in de huid kropen van een zelf bedacht persoon ten tijde van de slavernij in koloniaal Suriname. De tweede groep nam één van de brieven onder de loep en beantwoordde hi er vragen over die hen liet denken over wie deze brief schreef en hoe deze persoon destijds omging met slavernij.

Dankzij de interesse en het enthousiasme van de studenten en hun docent was deze les met het nieuwe programma een succes. MiraKa Educatie hoopt binnenkort met meer scholen de gekaapte brieven opnieuw te ontdekken.

 

Peer to Peer …

Peereductors worden getraind om les te gaan geven over het Nederlands slavernij verleden.

Op 3 en 22 oktober heeft MiraKa Educatie samen met Diversion – bureau voor maatschappelijke innovatie en initiatiefnemer van het project – een training verzorgd voor acht jongeren. de jongeren zullen als peer educators een educatief programma over het slavernijverleden uitvoeren in november en december 2014.  MiraKa Educatie is gevraagd een deel van de training te geven vanwege haar expertise  en ervaring met educatieprojecten met het thema slavernij.

UvA bijzondere collecties, de 3e partner in het project, stelt haar banierententoonstelling over het Nederlands slavernijverleden beschikbaar. De tekst op deze banieren vormt het uitgangspunt voor de lessen.

Natuurlijk is meer kennis nodig en moet bijvoorbeeld ook de link tussen verleden en heden (de erfenis van de slavernij) niet worden vergeten. Er is ook aandacht voor moderne vormen van slavernij.

Belangrijk onderdeel van de training was het zicht op jezelf; op je eigen handelen, drijfveren, motivatie en achtergrond. En natuurlijk het bespreken en oefenen van diverse lessituaties en mogelijke reacties van de leerlingen. De peer educators hebben elk een pitch  gegeven waarbij ze hun eigen verhaal vertelden. Leerzaam, kwetsbaar ook, omdat het zo persoonlijk is. De verhalen hebben ook bij MiraKa Educatie een onuitwisbare indruk achter gelaten. Petje of voor deze jongeren. Sommige van hen zijn al ervaren peer educators, maar er waren ook een aantal jongeren die met dit project als peer educator beginnen.

     

We wensen de peer educators heel veel succes met de uitvoering van het project en wellicht komt MiraKa Educatie nog een kijkje nemen!

Voor meer foto’s van de training kijk op de facebook pagina van Slavernij Educatie.

Tula aan de gracht

Op 17 augustus 1795 was de slavenopstand op Curaçao. De leider van deze opstand was Tula. Hij wist anderen te overtuigen en te inspireren en werd gedreven door het verlangen naar vrijheid. De verlichtingsidealen van de 18e eeuw, de tijd van nieuwe inzichten op allerlei gebied en de idealen van de Franse revolutie van 1789 zijn van invloed geweest op de bevrijding van Haïtiaanse slaven en de latere opstand op Curaçao. 

In Theater Bellevue vond zaterdag 17 augustus 2014 de jaarlijkse Tula-herdenking plaats, georganiseerd door het NiNsee. Franc Weerwind, voorzitter van het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee), sprak lovende woorden over Tula en maakte daarbij een verbinding naar de positie van jongeren op de arbeidsmarkt en de wijze waarop educatie zorgt voor een hoger bewustzijn en wederzijds begrip.

Leerlingen van basisschool Crescendo uit Amsterdam Zuidoost hebben gedichten over Tula gemaakt. Deze bundel met gedichten, “Mijn droom met Tula”, werd aangeboden aan de Amsterdamse wethouder van Onderwijs, Jeugd en Diversiteit, Simone Kukenheim. Aansluitend verzorgde Izaline Calister met haar band en het Dudok Kwartet een prachtig concert.

 

Zie het complete beeldverhaal van Bert Reinders van de Tula herdenking 2014:

https://picasaweb.google.com/101414982404485735764/20140817TulaAanDeGracht06?authuser=0&authkey=Gv1sRgCJaM663R88Kjdg&feat=directlink

Helden

Ondanks de jaarlijkse herdenking en lokale initiatieven verdient Tula meer bekendheid dan hij nu heeft, vinden veel bezoekers van het concert. “Net zoals Nederlanders helden hebben, geldt dat ook voor de Caribische Nederlanders”, zegt Maria Reinders-Karg. “Wij moeten die helden blijven eren, erover praten en ons bewust worden van wat er gebeurd is.” “Tula zou net zo bekend moeten zijn als Anne Frank”, zegt Sanne Jansen, die samen met Maria Reinders-Karg lesmateriaal over het slavernijverleden ontwikkelt.

Het interview van ondermeer MiraKa Educatie  door Jamila Baaziz is te vinden op:

http://caribischnetwerk.ntr.nl/2014/08/17/tula-verdient-meer-bekendheid/

 

Gedichtenwedstrijd basisschool

Tijdens de Nationale Herdenking slavernijverleden 2014 zijn de volgende  twee gedichten voorgedragen door leerlingen van de Flevoparkschool.

Samen zijn we nu hier bij elkaar
Levend en echt, om mensen te herdenken

Aan de hand van de slavernij
Zijn er veel levens vergaan

Vandaar dus 1 minuut stilte
En laten we hopen dat het nooit meer zal gebeuren

Nu in het heden zijn we vrij
En dat moet voor altijd zo zijn

Europa Devkota
11 jaar
Groep 8b (Juf Chahida)
Flevoparkschool

 

 

De slavernij is na al die jaren voorbij
Niet alleen ik ben blij, maar 10 tallen landen en provincies erbij
 
Slaven werden behandeld als dieren
en nu dat voorbij is kunnen we dat vieren
 
Mensen zeggen wel dat er geen slavernij meer is
Maar er zijn nog honderden slaven door de hele wereld
 
We zullen het verleden nooit vergeten
En zullen het heden proberen te verbeteren.

 

Sevda Sari
11 ½ jaar
Groep 8a (Juf Ria)
Flevoparkschool

 

Leerlingen Flevoparkschool lezen gedichten voor bij herdenking afschaffing Nederlands Slavernijverleden

Door een streng cordon beveiligers – gevolg van de komst van het Koningspaar – konden de groepen 6,7 en 8 de openingsceremonie van de herdenking vorig jaar alleen uit de verte volgen. Dit jaar zal de school uit Amsterdam Oost het officiële gedeelte opluisteren met een tweetal gedichten. Het NiNsee wil leerlingen de komende jaren actief gaan betrekken bij de ceremonie. De Flevoparkschool heeft de primeur!

Op verzoek van het NiNsee zette MiraKa één van haar educatieve programma’s – de weg naar de vrijheid – in voor lessen aan groep 8. Hierin werden de leerlingen, ook via beeld- en filmmateriaal, geïnformeerd over het verloop van de slavernij, over de winning van suiker, over slaven èn slavenmeesters. Vanuit deze basisinformatie werd gekeken naar het slavernijmonument in het Amsterdamse Oosterpark. Zo was er voldoende stof tot dichten. Bij dit onderdeel werkte MiraKa samen met de School der Poëzie.

Uit alle gedichten zijn door een commissie van drie – Bestuurslid NiNsee en medewerker van de School der Poëzie en MiraKa Educatie – unaniem twee elfjarige winnaars gekozen.

 

Dit zijn Sevda Sari uit 8a, de klas van juf Ria en Europa Devkota uit 8b, de klas van juf Chahida. Het NiNsee en MiraKa -Educatie danken alle leerlingen voor hun inzet en betrokkenheid. Dank geldt ook de leerkrachten en de School der Poëzie.

 

Wat het NiNsee en MiraKa- Educatie betreft, krijgt de betrokkenheid van leerlingen bij de 1 juli viering een vervolg in de komende jaren. De Flevoparkschool zal de afschaffing van de Nederlandse slavernij jaarlijks blijven herdenken.

„De kleurrijke wereld” van de OBS de Fuik

Als MiraKa op 25 maart 2014 deze ” kleurrijke wereld” in het Oerhollandse Den Ilp betreedt, hebben meester Tim en Jan en de leerlingen van groep 5 t/m 8 er al 3 weken van hard werken opzitten. Het project beoogt de kinderen zich te laten inleven in de geschiedenis van de slavernij, met de driehoekshandel als speerpunt. Daarnaast willen de meesters de kinderen óók de keerzijde van onze rijkdom laten zien. Hen laten beseffen hoe goed ze het hebben.

Ter introductie bezochten de leerlingen de tentoonstelling ’de zwarte bladzijde’ in het Scheepvaartmuseum. Op school werden een aantal thema’s in de breedte uitgewerkt. Een totaalbeleving van hoofd/handen/hart, waarbij een groot scala aan creatieve en ambachtelijke technieken en vaardigheden werd ingezet. Van rap en lied voor de katoenplantage tot een beeld van Tula die de slavenopstand leidde. Van riet uit het Hollandse Waterland bouwden ze een Afrikaanse hut na. Kan het mooier?!

MiraKa kwam deze dag om de kinderen via Hink-Stap-Sprong, een van haar educatieve programma’s, meer over de slavernij in de Nederlandse Koloniën te vertellen en te laten meebeleven. Maria en Jannette starten met het verhaal over hun eigen achtergrond; respectievelijk Surinaams en Nederlands. Analoog daaraan lieten ze de kinderen het bitter van het kwasibitta (een medicinaal kruid) en het zoet van het suikerriet proeven en vertelden het daarbij behorende verhaal van zwart en wit in de slaventijd. Na de pauze ging de verhalenkoffer open, om aan de hand van objecten te ruiken, voelen, proeven en verhalen te vertellen. Ter afsluiting zong de klas een lied dat meester Tim begeleidde op zijn elektrische gitaar. Er werd gedanst en tot slot werd United, een muzikaal rap-filmpje over mensenrechten bekeken.

Met name de jongens waren gefascineerd door capoeira, een mengvorm van dans en vechtsport, die op de plantages in Brazilie ontstond uit Afrikaanse dansen. Mooi dat Ime, één van de leerlingen, zich in pangi (omslagdoek) en anjiesa (hoofddoek) wilde kleden. De diverse vormen van deze hoofddoeken hebben ieder een eigen betekenis als één van de geheime talen van de slavernij en ook de motieven op de omslagdoek vertellen een verhaal. Tijdens een kijkavond voor ouders, familieleden en bekenden is dit prachtige project afgesloten. De kinderen hebben de volwassenen aan de hand van hun beelden verteld wat ze geleerd hebben.

MiraKa zet haar petje af voor de organisatoren van dit project!

Know your Dutch history interview

In 1997 schreef Teun van Dijk het boek “Discourse as Social Interaction and Discourse as Structure and Process “, waarin hij bespreekt op welke wijze rassendiscriminatie wordt benaderd in de Nederlandse samenleving. Na kritische analyse van de aard van de lessen geschiedenis in de klas was één van de conclusies van Teun van Dijk dat “Nederlandse kinderen niet zijn opgeleid om racistisch gedrag te identificeren”.

Maria Hengeveld is afgestudeerd aan de Columbia Universiteit in New York op het thema Human Rights. Ze is geïnteresseerd in de rechten van vrouwen, jeugd en gender in Zuid- Afrika.

Maria Hengeveld schreef onlangs een artikel over de Nederlandse geschiedenis waarin onderwerpen als racisme, rassendiscriminatie, immigratie en slavernij aan de orde komen. Maria Reinders-Karg van MiraKa Educatie is door Maria Hengeveld geïnterviewd.

Klik op onderstaande link om het artikel te lezen.
http://africasacountry.com/know-your-dutch-history/

 

NiNsee Quo vadis?

NiNsee presenteerde tijdens de nieuwjaarsreceptie op zaterdag 22 februari 2014 haar nieuwe bestuur. Het nieuwe bestuur wil zich vooral richten op herdenkingen en educatie in de vorm van een project organisatie. Daarmee is de oorspronkelijke missie, om te streven naar de realisatie van een genuanceerd en realistisch beeld van het Nederlandse slavernijverleden en zijn erfenis, verlaten.

Vanaf de start is MiraKa Educatie bezig Educatie van het slavernijverleden op de kaart te zetten. In 2014 zullen nieuwe stappen ondernomen worden om die missie verder in te kleuren met een zeer ambitieus programma.

Lagos (Portugal), begin transatlantische slavenhandel

Het koningshuis van Portugal heeft een belangrijke rol gespeeld tussen 1400 en 1600. Het toen voornamelijk agrarische Portugal bouwde een wereldrijk op dat reikte van de Maghreb (Noord-Afrika) tot Macau (China) en tot Mato Grosso (Brazilië). Hendrik de Zeevaarder (Portugees: Henrique Navegador)  (1394-1460)  is de initiator van de Portugese expansie. Hij stimuleert vernieuwingen in de scheepsbouw en navigatie en sticht de eerste opleiding tot stuurman in Europa. Het Portugese hof is commercieel ingesteld. Er moeten nieuwe handelsgebieden verkend worden. Daarnaast is de voortzetting van de “heilige oorlog” tegen de islam een belangrijke drijfveer, die door de paus wordt ondersteund.

Arabieren hebben tijdens hun bewind in het zuiden van Portugal de verbouw van rietsuiker geïntroduceerd. De Algarve voldoet qua klimaat aan warm en vochtig en de Arabieren gebruiken slaven voor het werk op de plantages. In Portugal is men, evenals in het zuiden van Spanje, vertrouwd met de aanwezigheid en het gebruik van veelal Afrikaanse slaven.

Vanuit de havenstad Lagos in het zuiden van de Algarve vinden er expedities plaats naar Kaapverdië, Madeira, Sierra Leone en de Canarische eilanden. Deze expedities worden niet door Hendrik zelf uitgevoerd, ondanks zijn bijnaam de zeevaarder.

Naast de aantrekkelijke handelsgoederen en de boeiende verhalen komt ook een ander “product” uit Afrika. In 1442 keert Lancarote de Freitas terug in Lagos met 240 Afrikaanse gevangenen. Deze heidense Afrikanen worden ingezet op de suikerrietplantages in Portugal. Ze worden op de markt in Lagos verkocht aan plantage-eigenaren. De Portugezen leren snel hoe ze met Afrikaanse leveranciers en lokale vorsten moeten onderhandelen. Dat is effectiever dan zelf op Afrikanen te jagen. De goederen die de Portugezen aanbieden, metalen voorwerpen, textiel, kruit, wapens worden als ruilmiddel gebruikt en geaccepteerd. De handelaren keren daarna terug naar Lagos. Volgens historische bronnen is Lagos de eerste `Atlantische`  slavenmarkt in Europa.

Vandaag is de slavenmarkt bekend als een kunstgalerie, die alleen in de zomer is te bezoeken. Het slavenhuis staat er nog en staat op de Erfgoedlijst, waar ook de historische route is te lopen.

 

 

 

Bronnen:
-          Slavernij, Een geschiedenis van Dirk J. Tang
-          Portugese websites